Mục lục bài viết
Payout là khoản tiền doanh nghiệp chi ra cho một bên khác sau khi đã thu tiền hoặc đã phát sinh nghĩa vụ trả, ví dụ trả hoa hồng cho affiliate, hoàn tiền cho khách huỷ đơn, trả tiền hàng cho người bán trên sàn, hoặc trả lương cho cộng tác viên. Nói ngắn, payin là tiền chảy vào công ty bạn, payout là tiền chảy ra khỏi công ty bạn tới người khác. Khách đến MONA hỏi payout là gì thường đang loay hoay ở khúc cuối tháng: bảng tính hoa hồng đã xong, giờ phải chuyển tiền cho hàng trăm cộng tác viên mà không muốn ngồi chuyển tay từng người.
Payout khác payin ở chỗ nào?
Payin là chiều tiền vào: khách quét mã, khách chuyển khoản, tiền về tài khoản ngân hàng của bạn. Việc cần làm ở payin là xác nhận đúng, nhanh, khớp đúng đơn, đúng khách. Payout là chiều ngược lại: bạn là người giữ tiền, bạn ra lệnh chuyển đi cho một danh sách người nhận, mỗi người một số tiền khác nhau, và bạn phải chắc chắn chuyển đúng người, đúng số, không chuyển hai lần, không sót ai.
Hai chiều này khác nhau ở chỗ rủi ro nằm ở đâu. Payin sai thì tối đa là đơn chưa được cộng, khách nhắn hỏi, xử lý lại được. Payout sai thì tiền đã rời khỏi tài khoản công ty, chuyển nhầm người hay nhầm số là mất tiền thật, đòi lại rất mệt. Vì vậy hệ thống làm payout luôn cần thêm một lớp duyệt, một lớp đối chiếu trước khi bấm chuyển, khác hẳn payin chỉ cần xác nhận nhanh.
Ví dụ payout doanh nghiệp hay gặp
Bốn tình huống hay gặp mà đội MONA gặp khi khách hỏi về payout. Một, trả hoa hồng affiliate: mỗi cộng tác viên có một mã giới thiệu, cuối tháng cộng tổng đơn hàng hợp lệ theo mã đó rồi chuyển hoa hồng, có người vài trăm nghìn, có người vài chục triệu. Hai, hoàn tiền cho khách: khách huỷ đơn, trả lại hàng, hoặc đặt nhầm, doanh nghiệp phải chuyển lại đúng số tiền khách đã trả, đôi khi trừ phí vận chuyển. Ba, trả tiền hàng cho người bán trên sàn: một nền tảng trung gian nối người mua và người bán, tiền người mua trả gom lại một chỗ, cuối kỳ mới chia về cho từng người bán theo doanh số. Bốn, trả lương hoặc phụ cấp cho cộng tác viên tự do, ví dụ đội viết bài, đội chạy xe, đội cắt video làm theo dự án, mỗi người một mức khác nhau theo khối lượng đã làm.
Điểm chung của cả bốn tình huống: số lượng người nhận nhiều, số tiền mỗi người khác nhau, và tần suất lặp lại đều đặn theo kỳ (ngày, tuần, tháng). Làm tay được khi còn vài chục người, nhưng lên tới vài trăm, vài nghìn người nhận thì phải có hệ thống hỗ trợ, không ai ngồi chuyển khoản tay từng cái được nữa.
Doanh nghiệp đang làm payout bằng cách nào hôm nay?
Ba cách phổ biến đội MONA thấy ở khách đang vận hành. Cách một, dùng tính năng chuyển khoản hàng loạt trên ứng dụng ngân hàng số dành cho doanh nghiệp: kế toán nhập từng dòng số tài khoản, số tiền, nội dung, rồi duyệt một lượt. Phù hợp khi danh sách người nhận vài chục người mỗi kỳ.
Cách hai, nộp file lô cho ngân hàng: kế toán chuẩn bị một file excel hoặc csv theo mẫu ngân hàng quy định, gồm cột số tài khoản, tên người nhận, số tiền, nội dung, rồi tải file lên hệ thống ngân hàng doanh nghiệp hoặc gửi qua kênh riêng cho ngân hàng xử lý theo lô. Cách này chịu được vài trăm tới vài nghìn dòng mỗi lần, nhưng vẫn cần người rà lại file trước khi nộp vì sai một dòng là chuyển nhầm một người.
Cách ba, dùng API chi hộ của ngân hàng hoặc của một đối tác trung gian thanh toán đã được cấp phép: hệ thống của doanh nghiệp gọi thẳng vào API, gửi danh sách người nhận, ngân hàng hoặc đối tác đó xử lý chuyển tiền tự động, trả kết quả từng dòng thành công hay thất bại. Đây là cách hợp khi số lượng người nhận đã lớn và lặp lại đều đặn, vì không cần người ngồi nhập tay, nhưng đòi hỏi doanh nghiệp phải làm việc với ngân hàng hoặc một bên trung gian thanh toán có giấy phép cho nghiệp vụ chi hộ, không phải ai muốn làm cũng làm được ngay.
MONA Pay đang ở đâu trong chuyện payout?
Nói thẳng để bạn khỏi mất thời gian: MONA Pay hiện làm phía tiền vào, tức là xác nhận chuyển khoản khi khách trả tiền cho bạn. MONA Pay chưa có API chi hộ để tự động chuyển tiền ra cho danh sách người nhận. Nếu bạn đang cần một hệ thống bấm nút là tiền tự chảy ra cho hàng trăm affiliate, MONA Pay hiện chưa làm được phần đó, đội MONA nói thật chứ không nhận đại cho có việc.
Đội MONA đang nghiên cứu phía tiền ra, nhưng đây là nghiệp vụ cần làm việc trực tiếp với ngân hàng hoặc đối tác trung gian thanh toán có giấy phép cho chi hộ, không phải thứ ráp xong trong một sớm một chiều. Khi nào có kết quả cụ thể, đội MONA sẽ nói rõ ràng trên trang này, không để bạn đoán mò.
Chỗ MONA Pay giúp được cho payout ngay bây giờ
Dù chưa chuyển tiền ra được, MONA Pay vẫn giúp một khúc quan trọng đứng trước payout: đối soát tiền vào cho chính xác để tính đúng số phải chi. Ví dụ dễ thấy là hoa hồng affiliate: hoa hồng chỉ được tính trên những đơn khách đã thanh toán thật, không phải đơn khách mới đặt mà chưa chuyển khoản. Nếu hệ thống xác nhận thanh toán không chính xác, đơn chưa trả tiền vẫn bị tính vào doanh số, hoa hồng chi ra sẽ sai ngay từ đầu, và sai theo hướng chi thừa cho affiliate.
MONA Pay xác nhận từng khoản tiền vào tài khoản ngân hàng của bạn theo thời gian thực, khớp đúng đơn qua mã VietQR động hoặc tài khoản ảo riêng cho từng affiliate hoặc từng kỳ đối soát, rồi báo qua webhook, Telegram hoặc dashboard. Khi bảng doanh số của bạn chỉ dựa trên những đơn đã có xác nhận tiền vào thật từ MONA Pay, bước tính hoa hồng hay tính tiền hoàn ở phía sau sẽ đúng số ngay từ gốc, dù bước chuyển tiền ra bạn vẫn đang làm bằng ngân hàng số doanh nghiệp hoặc file lô như hiện tại. Đây là cách MONA Pay hỗ trợ payout một cách thật, không phải nói cho có để bán hàng.
Nếu quy trình chuyển khoản khách hàng của bạn còn đang gõ tay nội dung, đối chiếu sao kê cuối ngày để biết đơn nào đã trả tiền, đây là khúc bạn nên xử lý trước khi tính tới payout tự động. Xem cách chạy webhook và tài khoản ảo tại API ngân hàng MONA Pay hoặc thử trực tiếp không cần cấu hình gì tại tạo mã QR thanh toán cửa hàng.
Câu hỏi thường gặp
Payout có phải là cổng thanh toán không?
Không. Cổng thanh toán thường nói tới việc nhận tiền vào từ khách. Payout là nghiệp vụ ngược lại, doanh nghiệp chi tiền ra cho người nhận, thường qua chuyển khoản hàng loạt, file lô hoặc API chi hộ của ngân hàng, đây là nghiệp vụ khác với việc nhận tiền vào.
MONA Pay có làm payout chưa?
Chưa. MONA Pay hiện xác nhận tiền vào tài khoản ngân hàng của bạn, chưa có API chi hộ để tự động chuyển tiền ra. Đội MONA đang nghiên cứu phía tiền ra và sẽ thông báo khi có kết quả cụ thể.
Doanh nghiệp nhỏ nên làm payout bằng cách nào?
Nếu mỗi kỳ chỉ vài chục người nhận, dùng tính năng chuyển khoản hàng loạt trên ứng dụng ngân hàng số doanh nghiệp là đủ, không cần đầu tư hệ thống riêng. Số lượng lên tới vài trăm hay vài nghìn người mới cần tính tới file lô hoặc API chi hộ của ngân hàng.
Vì sao đối soát tiền vào ảnh hưởng tới payout?
Vì số tiền chi ra ở payout thường tính dựa trên những đơn đã thanh toán thật, ví dụ hoa hồng chỉ tính trên đơn khách đã chuyển khoản xong. Đối soát tiền vào sai sẽ kéo theo số chi ra sai, thường là chi thừa cho những đơn thật ra chưa được trả tiền.
API chi hộ của ngân hàng có cần giấy phép không?
Nghiệp vụ chi hộ tự động cho bên thứ ba thường do chính ngân hàng cung cấp cho khách hàng doanh nghiệp của họ, hoặc qua đối tác trung gian thanh toán đã được cấp phép cho nghiệp vụ này. Doanh nghiệp muốn dùng cần làm việc trực tiếp với ngân hàng hoặc đối tác đó, không tự ráp được bằng công cụ thông thường.
Muốn xác nhận tiền vào đúng trước khi tính payout?
Nếu bảng tính hoa hồng, tiền hoàn hay tiền chia cho người bán của bạn còn đang dựa vào việc gõ tay nội dung chuyển khoản hoặc đối chiếu sao kê cuối tháng, MONA Pay giúp bạn xác nhận đúng đơn nào đã trả tiền thật ngay khi tiền vừa vào, theo thời gian thực. Đăng ký dùng thử miễn phí 500 giao dịch mỗi tháng tại bảng giá MONA Pay, hoặc gọi 1900 636 648 để đội MONA nghe đúng quy trình payout hiện tại của bạn rồi nói thẳng MONA Pay giúp được khúc nào.
